zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Biopierwiastki dla urody - CYNK 05-11-2018

    Cynk jest pierwiastkiem należącym do grupy metali ciężkich.

Będąc składnikiem (lub aktywatorem) wielu enzymów, uczestniczy w metabolizmie białek i węglowodanów, alkoholu oraz przypuszczalnie tłuszczy. Cynk jest niezbędny do syntezy białek, jest ważnym składnikiem enzymów trawiennych, bierze udział w magazynowaniu insuliny, wpływa na jej prawidłowe działanie, jak również na prawidłowe działanie innych hormonów, takich jak kortykosterydy, hormony płciowe (testosteron) i hormon wzrostu.

 

Współdziała z witaminą A.

Odpowiedzialny jest za syntezę kwasów nukleinowych DNA i RNA (wpływ na wytwarzanie materiału genetycznego), za wzrost i różnicowanie komórek organizmu oraz wspomaga system immunologiczny, przez co zwiększa odporność za zakażenia. Wynika to z jego wpływu na prawidłowe funkcjonowanie komórek NK oraz limfocytów T, które biorą czynny udział w przeciwdziałaniu infekcjom.


    Ponadto cynk hamuje namnażanie wirusów w organizmie (w szczególności wirusa opryszczki i wirusów odpowiedzialnych za objawy przeziębienia). Stymuluje też wydzielanie wielu substancji aktywujących odpowiedź immunologiczną. Cynk bierze udział w utrzymaniu równowagi innych pierwiastków śladowych jak manganu, magnezu, selenu i miedzi.

 

Działa też odtruwająco jako antagonista kadmu i ołowiu. Korzystne działanie cynku na organizmy obejmuje też, wpływ na procesy naprawcze, zwłaszcza gojenie ran, poprawę sprawności umysłowej i funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego (zachowanie, koncentracja oraz wpływ na zmysł smaku i węchu). Cynk odgrywa też ważną rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej, sprawnej bariery antyoksydacyjnej ustroju, oraz chroni ustrój przed skutkami promieniowania X (rentgenowskiego) i gamma.

   

     Dużo uwagi poświęca się też temu pierwiastkowi w aspekcie jego wpływu na funkcjonowanie męskiego układu rozrodczego. Niedobór cynku upośledza bowiem produkcję testosteronu i spermatogenezę. Ten mikroelement niezbędny jest dla prawidłowego wzrostu i rozwoju płodu.

 

Duży niedobór cynku u kobiet ciężarnych może być przyczyną spontanicznych poronień i ciężkich wad wrodzonych płodu, natomiast mniej nasilone niedobory wiążą się z częstszym występowaniem wewnątrzmacicznego opóźnienia wzrostu i przedwczesnych urodzeń, oraz z większym ryzykiem zakażeń okołoporodowych.

 

Cynk jest więc pierwiastkiem niezbędnym do sprawnego funkcjonowania ustroju ludzkiego, a zapotrzebowanie na ten mikroelement jest zróżnicowane. Zależy od wieku, płci i stanu fizjologicznego organizmu, i kształtuje się w następujących granicach:

- niemowlęta - od urodzenia do 1 roku życia 5 mg dziennie
- dzieci od 1 roku życia do 10 lat - 10 mg dziennie
- chłopcy i mężczyźni -15 mg dziennie
- dziewczęta i kobiety - 12 mg dziennie
- kobiety w ciąży - 15 mg dziennie
- kobiety karmiące - 19 mg dziennie.

    Większe zapotrzebowanie na cynk występuje u dzieci przedwcześnie urodzonych, u wegetarian i osób spożywające przetworzone i niskogatunkowe produkty żywnościowe, jak również u sportowców. Poza tym niektóre stany chorobowe mogą być powodem większego zapotrzebowania na cynk. Wymienić tu należy choroby zapalne jelit i zespoły złego wchłaniania, obniżenie poziomu albumin w surowicy (albuminy są białkami będącymi głównym transporterem cynku z jelit do wątroby), alkoholizm, oparzenia i rozległe urazy, cukrzyca, przewlekłe zakażenia, choroby wątroby, nerek i trzustki, przewlekły stres, stany po zabiegach operacyjnych.


    W organizmie człowieka cynk jest kationem wewnątrzkomórkowym. Oznacza to, że aż 95% tego pierwiastka znajduje się we wnętrzu komórek, zaś zaledwie 0,1 % ogółu zasobów krąży we krwi. Dlatego też pomiar stężenia pierwiastka w surowicy jest w znacznym stopniu niemiarodajny, a wykrycie jego niedoborów dość trudne.


    Niemniej jednak istnieją pewne objawy, które mogą sugerować istnienie deficyt cynku w organizmie. Są to kurza ślepota, brak apetytu, choroby skóry, drżenie rąk i nóg, łamliwość paznokci, łamliwość i wypadanie włosów, obniżenie odporności i co za tym idzie większa podatność na zakażenia, zaburzenia nastroju (stany depresyjne, upośledzenie koncentracji, przewlekłe znużenie), zaburzenia smaku, zaburzenia miesiączkowania (szczególnie u młodych kobiet), Mogą również pojawić się zaburzenia w gospodarce hormonalnej i węglowodanowej niosące ze sobą większe ryzyko rozwoju cukrzycy.


    Stany te powinny skłonić nas do bacznego prześledzenia własnej diety i zadbania, aby pojawiły się w niej pokarmy bogate w cynk, a więc wątróbka,
owoce morza, ryby (takie jak śledzie i makrela), otręby pszenne i kiełki pszenicy, nasiona dyni i słonecznika, grzyby, żółtka jaj, produkty z mąki pszennej i razowej, kakao, czosnek, orzechy i warzywa strączkowe.


    Jeżeli niedobory są głębsze, konieczna może być suplementacja. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów tego pierwiastka, np. Zincteral, Provitina Cynk, Zinc Supplement Tablets, Zincas-forte. Pamiętać jednak należy, że bezpieczny całkowity dzienny pobór cynku, czyli maksymalna ilość cynku, która bez ryzyka ujemnych skutków zdrowotnych może być dostarczona dziennie organizmowi (łącznie z pożywieniem i ewentualną suplementacją) nie powinna przekraczać 30 mg cynku na dzień.

Drugą wartością jest górny bezpieczny dzienny poziom suplementacji - 15 mg, który mówi o maksymalnej ilości cynku, jaka może być podawana dziennie w postaci uzupełniających preparatów. Jest to o tyle istotne, że cynk przyjmowany w nadmiarze może być toksyczny. Szkodliwość wynika przede wszystkim z wtórnego niedoboru miedzi i nie wywołuje objawów specyficznych.

 

Ostre zatrucie cynkiem powoduje osłabienie, nudności, wymioty, zawroty głowy, dreszcze, owrzodzenia oraz zmiany na śluzówkach jamy ustnej i garda, gorączkę, zgagę, uczucie zmęczenia i osłabienia, może pojawić się niedokrwistość. W zatruciu przewlekłym występują zaburzenia żołądkowe, bóle w klatce piersiowej, omdlenia, duszności, zaburzenia funkcji wątroby i związany z tym wzrost poziomu enzymów wątrobowych, żółtaczka. Objawy przedawkowania preparatów cynku obserwuje się rzadko. Zatrucia cynkiem jeżeli występują, pojawiają się głównie w wyniku spożycia owoców lub warzyw opryskiwanych preparatami cynkowymi lub produktów przechowywanych w naczyniach cynkowych.


    Wracając do zasad suplementacji cynku, należy pamiętać, że cynku nie powinno się przyjmować jednocześnie z pewnymi lekami i zachowywać co najmniej dwugodzinną przerwę w przyjmowaniu poszczególnych lekarstw i preparatów suplementacyjnych. Dotyczy to preparatów bogatych w miedź, żelazo i fosforany, oraz niektórych antybiotyków (np. Doxacyclina), ponieważ jednoczesne przyjmowanie cynku i tych preparatów wzajemnie osłabia ich działanie. To samo dotyczy przyjmowania preparatów cynku i pewnych składników pokarmowych, które mogą znacznie osłabić wchłanianie i działanie cynku. Należą do nich: otręby, potrawy zawierające duże ilości włókien roślinnych, potrawy obfitujące w fosforany (mleko, drób), chleb gruboziarnisty i ziarna zbóż.

Opracowanie: UT

Komentarze

dodał: ~GośćEwa | 2014-07-13 11:14:52

Witam mój mąż ma okropne łysienie plackowate brał już różne preparaty i leki lecz jest coraz gorzej co z robić proszę o pomoc

dodał: ~Gość | 2011-06-09 12:34:46

tylko,że ten temat jest wciąż lekcewazony i przez dietetyków i 90%nie suplementuje osób ani siebie gdyż wszystko można z pozywienia...tylko ile się tego cynku i u kogo wchłonie interakcja cynku i miedzi ale też stosunek cynku do kadmu (metalu ciężkiego)Natomiast cynk nie jest metalem cięzkim czy szkodliwym zależy ilu wartosciowym...I nie jest tylko aktywatorem wielu ale wiekszosci enzymów..jak i również wielu hormonów...nie ma zadnych zatruć cynkiem z pożywienia lecz cynkiem przemysłowym...pomieszanie pojęćWszystko podawane w naddawkach może być toxyczne nawet woda...i nie ma co pisać o jego szkodliwości dlatego że to robią substancje okołopochodne...Pasozyty osłabiaja wchłanianie cynku,stres-nieuregulowany tryb życia,leki hormonalne,sterydy,dieta wysokoweglowodanowa ale to pózniej...jest kilka przyczyn zaburzeń wchłaniania cynku...Najważniejsze jest to by preparat cynku przyjąć wieczorem!Cynk żyje w rodzinie zatem nie ma jakiejś potrzeby przyjmowac go na czczo