zapamiętaj mnie
Jesteś niezalogowany, załóż konto jeśli go nie posiadasz, lub przypomnij hasło

Informed - Internetowa Informacja Medyczna

Alternative content

Wyszukiwarka artykułów:

Badania izotopowe !06-05-2016


     Wykorzystanie diagnostyczne izotopów promieniotwórczych odbywa się poprzez umieszczenie substancji promieniotwórczej w tkankach oraz narządach organizmu, później na rejestracji promieniowania przy pomocy detektorów ulokowanych za badanym obiektem.

     Aktualnie wykorzystuje się blisko 200 różnych zawiązków oznaczanych jako izotopy promieniotwórcze, które dobiera się biorąc pod uwagę narząd, który będzie elementem badania.

     Scyntygrafię wykorzystuje się najczęściej, aby:


1. Sprawdzić, czy wystąpiły przerzuty nowotworowe do innych narządów
2. Przekonać się, jak wygląda przepływ krwi w mięśniu sercowym
3. Zbadać mózgowy przepływ krwi oraz krążenie płynu mózgowo - rdzeniowego
4. Zbadać czynność nerek
5. Określić, czy nie doszło do zaburzeń krążenia płucnego
6. Zdiagnozować pracę wątroby, żołądka i dwunastnicy
7. Poszukać ognisk zapalnych w całym ciele
8. Określić charakter guzów tarczycy i zlokalizować powiększone przytarczyce.

      Dzięki scyntygrafii ocenia się wielkość, kształt, położenie, a także funkcjonowanie konkretnego narządu. Jest to badanie izotopowe, co oznacza, że najpierw pacjentowi podaje się dożylnie lub doustnie niewielką dawkę izotopu promieniotwórczego.

 

Obecnie najczęściej stosowanym radioizotopem jest Technet oraz Jod. Rzadziej używa się Talu, Indu oraz Galu.


Radioizotopy używane w badaniach scyntygraficznych emitują promieniowanie gamma, które jest wyłapywane przez gammakamerę, i na podstawie, którego powstaje obraz wybranego narządu. Pochłonięta przez pacjenta dawka jest bezpieczna dla zdrowia i nie jest większa niż ta, którą otrzymujemy podczas badań rentgenowskich. Poza tym najczęściej stosowany w diagnostyce technet rozpada się w niedługim czasie i jest wydalany z organizmu. Między podaniem izotopu a samym badaniem musi zazwyczaj upłynąć pewien czas, w którym izotop zostanie wchłonięty przez oceniany narząd - jest to np. około godzina przy badaniu serca, a nawet do 2 godzin przy badaniu kości.


     Samo badanie wykonuje się w różnych pozycjach, zwykle na leżąco, czasem stojąc lub siedząc. Do badania pamiętać należy o pozbyciu się metalowych przedmiotów np. monet z kieszeni, paska z klamrą, czy ozdobnego wisiorka na szyi. Wynik badania, jaki otrzymuje pacjent to wydruk zdjęć wraz z dokładnym opisem. Badanie scyntygraficzne może być wykonane u osoby w każdym wieku, nawet u noworodka. Nie należy go przeprowadzać jedynie u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią.


     Rodzaje badań:


• Scyntygrafia tarczycy jodem promieniotwórczym
• Diagnostyka krwawień z przewodu pokarmowego
• Radioiztopowa terapia łagodnych schorzeń tarczycy jodem promieniotwórczym
• Limfoscyntygrafia - węzeł wartowniczy
• Scyntygrafia naczyniaków
• Scyntygrafia OUN
• Scyntygrafia wentylacyjna płuc
• Diagnostyka przewodu pokarmowego
• Renoscyntygrafia
• Scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego
• Scyntygrafia statyczna nerek
• Scyntygrafia dróg żółciowych
• Leczenie izotopowe schorzeń stawów

     Przykładowe badanie izotopowe:

Scyntygrafia tarczycy jodem promieniotwórczym


1. CEL BADANIA - podany preparat radiojodu gromadzony jest w tarczycy gdzie emitując promieniowanie jonizujące rejestrowane przez gamma-kamerę pozwala na otrzymanie obrazu tarczycy - jej położenie i aktywność metaboliczną.


2. OPIS BADANIA - badanie wykonuje się przez dwa dni. Pacjent w czasie pierwszej wizyty otrzymuje jod promieniotwórczy w postaci kapsułki. Drugiego dnia wykonywana jest rejestracja obrazów tarczycy.


3. PRZYGOTOWANIE - pacjent na 10 dni przed planowanym badaniem powinien mieć odstawione leki przeciwtarczycowe. W pierwszym dniu pacjent zgłasza się na czczo i pozostaje na czczo przez 2 godziny po przyjęciu preparatu (dozwolone jest picie niegazowanej wody mineralnej). CIĄŻA JEST BEZWZGLĘDNYM PRZECIWWSKAZANIEM DO BADANIA.


4. ZACHOWANIE PO BADANIU - zakaz karmienia piersią przez 14 dni, ograniczenie kontaktów z małymi dziećmi przez 3-5 dni.


5. MOŻLIWE POWIKŁANIA - nie obserwuje się.


6. INFORMACJE O CHOROBACH - schorzenia tarczycy.

     Scyntygrafię można również z powodzeniem zastosować do badania dzieci z zaburzeniami pasażu pokarmu przez przełyk do żołądka i dalej do dwunastnicy.

Na świecie powszechnie wykonuje się badanie zwane milkscan, które polega na podaniu doustnie mleka (a dzieciom uczulonym na mleko innego pokarmu) zmieszanego z małą ilością radiotechnetu i obserwowaniu, czy znacznik bez przeszkód przesuwa się wzdłuż przewodu pokarmowego. Pozwala to wykryć tzw. refluks żołądkowo-przełykowy, czyli nieprawidłowe cofanie się pokarmu, przy którym czasem dochodzi nawet do przedostania się pokarmu do dróg oddechowych. Jest to bardzo ważne, ponieważ wiele schorzeń układu pokarmowego, a nawet nawracających infekcji dróg oddechowych, ma swe źródło właśnie w tej nieprawidłowości. U osób dorosłych badanie tego typu stosuje się po operacjach onkologicznych, kiedy rozległa, ale konieczna interwencja chirurga mogła doprowadzić do zaburzeń motoryki przełyku.


      Także cholecystografię i cholangiografię, badania radiologiczne służące do oceny dróg żółciowych, można zastąpić izotopowym badaniem dynamicznym wątroby. Znakowany radiotechnetem związek chemiczny, wychwytywany selektywnie przez komórki wątrobowe, przechodzi do dróg żółciowych, a następnie ukazuje cały pasaż żółci do jelit.

Badanie jest szczególnie przydatne u dzieci ze znaczną żółtaczką, gdy słaba koncentracja klasycznego kontrastu uniemożliwia wykonanie badań radiologicznych. Dzięki niemu udaje się zdiagnozować wrodzone zarośnięcie dróg żółciowych, którego wykrycie jedynie w okresie noworodkowym daje szanse leczenia, wrodzone wady torbielowate i wszelkie choroby, w których istotna jest ocena sprawności pasażu żółci do jelit.

     Mimo tylu zalet scyntygrafia jest w Polsce stosowana stosunkowo rzadko. Głównie z powodu niewystarczającej ilości specjalistycznej aparatury, ale także w wyniku niedoinformowania środowisk medycznych. Dość powszechnie uważa się, że scyntygrafia ma zastosowanie jedynie w najbardziej skomplikowanych jednostkach chorobowych, a to nie jest prawda. W krajach wysoko rozwiniętych badania scyntygraficzne wykonuje się często i chętnie, w drugiej kolejności po badaniach ultrasonograficznych. Kierują na nie lekarze z przychodni, a nie tylko nieliczni specjaliści z ośrodków akademickich czy instytutów.


Opracowanie: OKO

Piśmiennictwo:
o Walecki J., Pruszyński B. (red.): Leksykon radiologii i diagnostyki obrazowej. Kraków 2003
o Pruszyński B. (red.): Radiologia: diagnostyka obrazowa - Rtg, TK, USG, MR i radioizotopy. Warszawa 2002
o Marchiori D. M. (red.): Radiologia kliniczna. Lublin 1999

Komentarze

dodał: admin | 2010-10-24 20:21:43

Proszę to pytanie zadać na naszym Forum w dziale Pytania do Lekarza. Pozdrawiam Łukasz Misiek

dodał: ~Cieszynka | 2010-10-23 08:49:06

Przedwczoraj miałam limfoscyntygrafie, powiedziano mi w szpitalu, że karmić mogę po 2 dniach, więc już dziś karmiłam, a tu jest napisane, że po 14 dniach??? Jak to jest? I dlaczego już noworodek może mieć robioną scyntygrafię, ale nie może być karmiony przez matkę, która tę scyntygrafię miała??